LINGUS Training & Consulting

1.BÖLÜM: NLP VE BEYİN

NLP nedir? (NLP’nin kısa tanımı ve doğuşu)
Beynin çalışması (Sağ/sol beyin farklılıkları-Erkek/Kadın)
Beynin elektrokimyası (Alfa-beta-teta-Delta ve Hertz)
Yaratıcılığın kimyası (Yaratıcılığın ortaya çıkması, beyin aktiviteleri)
Beyin ve yaratıcılık (yaratıcı süreç ve basamakları)
Başarıya giden yol: Beyni etkin kullanmak (Beden/Zihin-Ned Herrmann ‘’4-Kişilik Model) (Düşünce ve Davranışın oluşumu)

2.BÖLÜM: NLP’NİN TEMEL YAPI TAŞLARI

Durumu kavrama
Dünya Boyutu
6 Adımda Yeniden Çerçeveleme
Olumlu Niyet

3.BÖLÜM: BAŞARI YOLUNDA NLP

NLP Başarı Formülü (4 basamaklı formül)
Hedef ve Vizyon (Hedefe giden basamaklar)

4.BÖLÜM: BAŞARIYI GETİREN DAVRANIŞLAR

Başarıyı getiren davranışlar (kısa açıklama)
Başarının formülü (Başarı Pramidi)

İnanç

İnanç faktörü
Bir işi yapmanın anahtarı

İnancın Kaynakları

Zihinde canlandırma ve 5 değişik kaynak

Bilgi

Neyi bildiğimiz de önemlidir – durumla ilgili gerçekler

Yetişkinler nasıl öğrenir? (Androgoji)

Varsayımları ve Basamakları

Öğrenme Tarzı

Öğrenme Döngüsü

Öğrenme Tarzı Anketi

Öğrenme tarzı Profili

Beceri

Bilgi+Uygulama
Beceri Grupları

Kişilik

Kişilik+Davranış
Kişilik Özellikleri

Kişilik Tercihleri

Dünyayı içimizde ve dışımızda nasıl yaşıyoruz?

Davranışın Gücü

Davranışlarda 5 önemli özellik
Başarılı kişilerin kişilik özellikleri

1.BÖLÜM: NLP VE BEYİN

‘’Bir insanın başına gelebilecek en üzücü deneyim, kötü bir kariyerin yanında, beyazlamış saçlar ve kırışıklıklar ile uyandığında, yıllar boyunca benliğinin küçük bir parçasını kullandığının farkına varmasıdır.’’

NLP (NEURO LINGUISTIC PROGRAMMING) NEDİR?

NLP kişilerin terapi, iş dünyası, eğitim, spor, iletişim ve daha bir çok alanda nasıl sıradışı başarılar elde ettiklerini saptamak üzere 1970’lerde geliştirilmiş bir disiplindir. Başlangıçtan beri NLP, aksiyonla ilgilenmektedir. İnsanlar arasındaki ve insanların içindeki aksiyon...

NLP ihtiyacınız olan kaynakları bulmanıza yardım etmek ve hedeflerinizi gerçekleştirmek için size en fazla şansı verecek şekilde onları ele alma biçimidir.

NLP, insan düşünce ve davranışlarının temel yapısını keşfetmenin verdiği merak duygusunu ve bu bilgiyi insanların hayatlarını iyileştirmeye yardım edecek güçlü teknikler oluşturabilmenin ve kullanabilmenin heyecanıdır. Fakat NLP kendine özel tekniklerden daha fazla bir şeydir.

NLP, aynı zamanda bir bilgi bütünüdür. Dünyaya bakış tarzıdır, yani bir tutumdur. İnsanların yaptıkları şeyi neden yaptıklarını inceleyen teorilerden ziyade, gerçekte insanların nasıl düşündüklerini ve davrandıklarını incelemeyi benimser. Yani spekülasyonlara değil gözleme dayanmaktadır ve bu nedenle NLP’in bize sunmuş olduğu araçlar da pratiğe dayanır. Bu yüzden de NLP işe yarayan şeyler sunar.

NLP’in öncüleri, üstün performanslar sergileyen kişilerin zihinlerinin nasıl çalıştığını keşfederek, bu kişilerin davranışlarının ve dolayısıyla aksiyonlarındaki mükemmelliklerinin ‘’yapılarını’’ ortaya çıkardılar. NLP felsefesiyle eğitim alan kişiler bu yapıları öğrenip, kendi hayatlarına geçirdiğinde, etkinliklerini fark yaratacak derecede arttırabilirler.

BEYNİN ÇALIŞMASI

Vücudun sağ tarafına sol yarım küre ve sol tarafına sağ yarım küre kumanda eder.

SOL BEYİN	SAĞ BEYİN
Konuşma,sözel	Müzikal
Mantıksal Matematiksel	Bütünsel
Doğrusal, ayrıntılı	Sanatsal,sembolik
Düzenli	Eş zamanlı
Kontrollü	Duygusal
Enteleltüel	Sezgisel,yaratıcı
Baskın	Sakin
Maddeci, dünyevi	Ruhsal
Aktif	Yeni düşüncelere açık
Analitik	Yapay
Okuma, yazma, isimlendirme	Yüzleri hatırlama
Düzenli sıralama	Eş zamanlı anlayış
Önem sırasını algılama	Soyut modelleri algılama
Karışık hareket dizisi	Karışık figürlerin tanınması

ERKEK	KADIN
Matematiksel yetenek	Okuma yeteneği
Mekanik yetenek	Yabancı dilde ustalık
Modelleri görme	Çok keskin duyma
Uzaysal yetenek	Sözel yetenek
Maddelerde ve teoride	Sezgisel ve duygusal
daha iyi	mükemmellik
Daha çok araştırmacı soru	Daha çok hatırlatıcı soru
Daha analitik	Daha kuralcı
Maddeleri daha fazla	Maddeleri bütünsel görme
Doğrusal görme

* İnsan davranışlarındaki farklılığın nedeni, beynin sağ veya sol yarısını baskın olarak kullanmakla ilgilidir. Beynin sol tarafı, mantıklı süreçler ve dilden yararlanarak bilinçli ve ayrıntılı düşünme konusunda daha güçlüdür. Sağ taraf, daha çok imgeler ve duygularla ilgilidir. Daha kestirme bir mantığa yatkın görünür ve olayları bütünsel algılamaya eğimlidir.

BEYNİN ELEKTROKİMYASI

Tüm beyinler elektrokimyasaldır. Elektriksel beyin dalgaları, beynin çalışma sistemini ölçmede yarar sağlamaktadır. Düşünceler, her biri beynin sinirsel etkinliğinin bir çeşidi olan beyin dalgalarından oluşur. Beyin dalgaları elektrik frekansları ya da Hertz ile ölçülür.

BETA:	Uyanıklılık halidir. Frekansı: 13-30 Hertz’dir. Beynin en uyanık halidir. Bir işle ilgilenildiği andaki dalgalardır.
ALFA:	Beynin sakin ve dingin halidir. Frekansı: 9-12 Hertz’dir. Derin düşünceye başladığımızda veya karar verirken ki durumdur.
TETA:	Beynin serbest durumudur. Frekansı: 5-8 Hertz’dir. Uykuda her 90 dk. bir bu durum oluşur. REM (Rapid Eye Movement) uykusu denilen süratli göz hareketleri sırasında olmaktadır.
DELTA:	Derin uykuda ve en düşük frekansdadır. Frekans: 0,4-4 Hertz’dir. Rüya görülmeyen derin uyku durumundadır.

YARATICILIĞIN KİMYASI

Yaratıcı düşüncenin ortaya çıkışı, beyniniz, artan sinirsel beyin hücreleri aktivitelerine karşı koyduğu zaman, en iyi şekilde olur. Beyninizin iyi ya da kötü çalıştığını hissettiğinizde, bunun nedeni beynin kimyasıdır.

Beyindeki iletiler birbirleriyle bağlantı kurduğunda, beyin düşünme süreci içindeki kimyasal reaksiyonlarını gösterir. Her iletici alıcılarla bir kilit anahtar ilişkisi kurar. Beyin hücreleri çalıştıkça, fikir üretme çoğalacaktır. Beynin çalışması için uygun şekilde beslenmesi, besleyici ve sağlıklı gıdalar alınması gerekir.

BEYİN VE YARATICILIK

İLGİ --> HAZIRLAMA --> KULUÇKA DÖNEMİ --> DÜŞÜNCENİN ORTAYA ÇIKMASI --> DOĞRULAMA --> UYGULAMA

‘’Beyin tüm zihinsel süreçlerin kaynağı olduğu gibi, yaratıcılığın da kaynağıdır’’

İLGİ: Yaratıcı sürecin gerekçesi ve dayanağıdır. Bir problem durmunun uyanık halinin genel durumudur. BETA durumudur.

HAZIRLAMA: Bu aşamada problem üzerinde çalışılır ve motivasyon sağlanır. Beynin doğal sorun çözme süreci bilinçli ya da bilinçsiz olarak çalışmaya başlar. Zihnin sağ beyin aşamasıdır. Olası çözüme sezgisel olarak bakılır. Yaratıcı problem çözme süreci her zaman düzgün ve kronolojik olarak gelişmez. Aşamalar arasındaki tekrarlamalar ve gidip gelmeler, genellikle fikrin ortaya çıkmaya başlamasından önce gereklidir. ALFA durumudur.

ORTAYA ÇIKIŞ: Fikir aklınıza aniden gelir. Bu aşamada bazen dalgın bir halde iken TETA dalgaları eşlik eder. Ortaya çıkış aşaması, yaratıcı düşüncenin önceki aşamalarını tamamlamış olur. Birleştirme, sentez, sinerji ve fikirler bütün bunlara cevap olarak kendilerini gösterir.

DOĞRULAMA: Bu aşamada olası çözümün, asıl problemle ilişkisi incelenir. Çözümün gerçekten işe yarayıp yaramayacağını test etmek açısından gerekli bir aşamadır. Bu aşama, beynin değerlendirici, teşhis edici ve analitik özelliklerinden faydalanan sol beyin çalışmasınla ilgilidir. BETA durumuna geri dönüştür. Bir çözüm bir defa doğrulanırsa, uygulama, sürecin son aşaması haline gelir. Yüksek frekanslıdır.

UYGULAMA: Uygulama, fikirlerin uçup gitmesini engeller ve soruların çözümünde kullanılmalarını sağlar. İlk uygulamanıza giriştiğinizde, doğrulama aşamasına geri dönmeniz gerekebilir. Çözüm probleme uygun mu? Uygulama sürekli hale gelebilir mi? Uyandırılmış BETA aşamasıdır.

Bu yaratıcı sürecin tanımlanmasının, üzerinde önemle durulacak tek bir sonucu vardır. Beynin sağ ve sol yarısı birlikte çalıştı ve sürecin başarısını artırdı. Herhangi bir adımın atlanması çözümün gelişmesini engeller. Çok kuvvetli, çok amaçlı, çok uygulamalı bir durum.

BAŞARIYA GİDEN YOL: BEYNİ ETKİN KULLANMAK

Başarı beyni verimli ve etkin bir şekilde, yaratıcılığımızı ortaya çıkaracak şekilde kullanmakla gelir. Beynin çalışmasını ve onu nasıl daha etkin kullanabileceğimizi düşünürken, bir yandan mevcut durumumuzu anladıktan sonra düşüncelerimizin ve davranışlarımızın nedenlerini ortaya çıkarabiliriz.

Bu durumu yaratan iki şey; beynimizde şekillenen düşünceler ve bu düşüncelerin sonucunda fizyolojimizdeki meydana gelen değişimlerdir.

Yapacağınız davranışlar ve takınacağınız tavırlar,beyninizde yarattığınız duruma göre oluşacaktır. Değişik kişilerin farklı davranmalarının bir çok nedeni vardır. Hayatımızda ‘’rol modeller’’ vardır. Bu rol modeller davranışlarımızı büyük ölçüde etkiler. Bunda inançlarınız, değerleriniz ve ilgilendiğiniz kişi ile ilgili deneyimlerinizin büyük etkisi vardır. Algılama ve davranışlarımızı etkileyen diğer önemli unsur, fizyolojimizi kullanma şeklimizdir.

Duruş şeklimiz, kaslarımızın gerginliği veya gevşekliği, aldığımız gıdalar, vücut kimyamız üzerinde etkide bulunacaktır. Beynimizde yarattığımız düşünceler ve fizyolojimiz birbirini etkiler. Düşüncelerimizi etkileyen bir şey, kendiliğinden fizyolojimizi de etkiler. Ya da duruş şeklimiz, düşüncelerinize kısa sürede uyum sağlayacaktır. Çünkü;

‘’Beynimiz ve fizyolojimiz, aynı sistemin parçalarıdır.’’

Beş duyu organımızla dünyayı algılıyoruz. En önemli kararlarımızın çoğunu da görme, işitme ve dokunma duyularımızı kullanarak veriyoruz. Bu duyu organlarımız dışarıdan gelen etkileri beynimize iletirler. Beynimiz gelen iletileri alır ve süzgeçten geçirerek düşüncelerimiz haline dönüştürür. Beynimiz geçmiş deneyimleri de dikkate alarak ihtiyaç duyacağı bilgileri alır, depolar ve diğerlerini kayıttan siler. Bunun için, düşüncelerimiz kesin gerçekliği yansıtmaz

HERRMANN BEYİN BASKIN KUADRANLARI

Beyin fizyolojik olarak 2 yarım küreden oluşmasına rağmen, düşünsel anlamda 4 kısıma ayrılır. Bütünsel beyin modelinde 4 çeyrek parçaya bölünen beyin 4 baskın kişiliğe ayrılmaktadır.

MANTIKSAL KİŞİLİK	DENEYSEL KİŞİLİK
Analiz eder	Sonuç çıkarır
Ölçer	Hayal edebilir
Mantıklıdır	Tahminde bulunur
Gerçekçidir	Acelecidir
Sayıları sever	Kuralları çğner
Parasal konuları bilir	Süprizleri sever
Aletlerin çalışmasını bilir	Meraklıdır, serbestliği sever

MUHAFAZAKAR KİŞİLİK	DUYGUSAL KİŞİLİK
Önleyici tedbirleri alır	Başkalarına karşı duyarlıdır
Prosedürleri oluşturur	Öğretmeyi sever
Olayları anlar	Çok dokunur
Güvenilirdir	Destekleyicidir
Organizedir	Anlamlıdır
Düzenlidir	Duygusaldır
Zamanı yönetir	Çok konuşur
Planlıdır	Hisseder

Bu örnekler, kişisel kariyer planlamasında kullanılabilir. Gerçek gördüğümüz değil, algıladığımızdır.

‘’Harita bölgenin kendisi değildir.’’

Düşünce ve davanışın oluşumu:

Düşünceler:

a) Dış uyaranlardan gelen görüntüleri beynimizde görüntüleriz

b) Beynimizde söyler ve duyarız (Bunlar geçmiş deneyimlere göre oluşur)

Beden:

Duruşumuz, vücut kimyamız, nefes alışımız, kan basıncımız değişir.

Davranışlar:

Söz söyleme şeklimiz, iş yapış tarzımız, cilt rengindeki değişim şeklinde kendini gösterir.

2.BÖLÜM: NLP’NİN TEMEL YAPI TAŞLARI

DURUMU KAVRAMA

NLP, kişisel ve profesyonel gelişimi ve kişisel yaratıcılığı ortaya çıkaran düşünceler dizisidir. Beynimizin çalışmasını temel alarak ve beynimizi kullanmayı öğreterek olaylara, durumlara karşı koymamız konusunda belirli bakış açısı vermektedir. NLP’nin yapı taşları ‘’durumu kavrama’’ üzerine kurulmuştur. Bu yapı taşları şunları anlatır:

Sizin gerçeğiniz, gerçek durumu yansıtmaz
Olumsuz olarak algıladığımız davranışlar da bile olumlu bir niyet vardır.
Seçeneklerin fazlalığı, çözümü kolaylaştırır.
İletişimde önemli olan, söylemek istediğiniz değil, karşı tarafın algıladığıdır.
Sizin başarısızlık diye yorumladığınız şey, sadece bir sonuçtur.

‘’Harita vatan değildir.’’

Çevremizde olan biteni beş duyumuzla algılayıp yorumluyoruz. Gördüklerimize, duyduklarımıza ve hissettiklerimize inanıyoruz. Çevremizde olan biteni algılayıp yorumlamamız ve bu yorumun bize özgü olması, kişisel zihin haritamızın çerçevesini oluşturur. Bu kişisel harita bizim gerçekliğimizdir, yani bizim anlayışımızdır ya da bizim bilincimizdir. Hiç kimsenin zihin haritası nesnel değildir, herkesin farklıdır. Bunun için kişilerin zihin haritaları gerçek dünyayı göstermez. Bunu kabul ettiğimiz anda, farklı açılardan bakmayı öğrenirsiniz.

Bu görüş bazı kişilere şaşırtıcı gelebilir. Başka insanların deneyimlerini keşfettiğinizde ve farklı yorumlama yeteneğinizi geliştirdiğinizde, öğrenme becerilerinizi geliştirebilirsiniz. Bu bilinci kazandıktan sonra, görüşlerinizi ve düşüncelerinizi aktiviteye dönüştürdüğünüzde bütün hayatınızı değiştirebilirsiniz. Gerçek şudur: ‘’Değişmeyi hedeflediğinizde kesinlikle değişirsiniz’’

6 ADIMDA YENİDEN ÇERÇEVELEME

SORUNLU DAVRANIŞI TANIMLAYIN:

Değiştirmek istediğiniz davranış veya semptom nedir?

DAVRANIŞTAN SORUMLU PARÇANIZLA İLETİŞİM KURUN:

‘’Benimle iletişim kurmak istiyorsan, bana bir işaret ver.’’ diye sorun.
Cevap ‘evet’ ise, ‘’lütfen semptomu yoğunlaştır’’ deyin.
İletişim kurmak istemiyorsa; ‘’Benimle iletişim kurmak istemeyişinin olumlu nedeni nedir?’’ diye sorun. Farklı bir yöntem kullanın.

PARÇANIN OLUMLU NİYETİNİ, SORUNLU DAVRANIŞTAN AYRI TUTUN:

İletişim kurarsa; ‘’Bu davranışla benim için yapmaya veya anlatmaya çalıştığın şey nedir? diye sorun.
İçsel parçanız olumsuz görünüyorsa, sormaya devam edin: ‘’Bunun benim için yapacağı olumlu şey nedir? Olumlu amaç?

KISMEN OLUMLU NİYETİNE HİZMET EDEBİLECEK AMA SEMPTOMUN YA DA SORUNLU DAVRANIŞIN OLUMSUZ SONUCUNU DOĞURMAYACAK BAŞKA ÜÇ SEÇENEK BULUN:

Sorunlu davranışın olumlu niyetine hizmet edebilecek en az 3 farklı seçenek bulmasını isteyin.

SEMPTOMU YA DA SORUNLU DAVRANIŞI YARATAN PARÇANIZIN, YENİ SEÇENEKLERDE SİZİNLE AYNI DÜŞÜNCEDE OLMASINI SAĞLAYIN:

‘’Alternatif çözümleri kabul ediyor musun?’’ diye kendinize sorun.
Hiçbiri kabul edilmiyorsa, işaret yoksa 4. adıma gidin, seçenekleri değiştirin yada yenilerini ekleyin.

EKOLOJİ KONTROLÜ:

‘’Bu yeni seçeneklere karşı çıkan başka bir parça var mı? diye tekrar sorun.
Cevap ‘evet’ ise 2. adıma dönün ve bu kez aynı adımları o parça ile tekrarlayın.

* Değişimi yönetmeye bağlı en önemli ve yararlı ilkelerin birisi ‘olumlu niyet’ kavramıdır. Direnç ve itirazlar da önemlidir. Bütün davranışların bir amacı vardır veya her davranış temelde yatan bazı ‘olumlu niyetler’ ile gelişmiştir. Direnç ve itirazlar aslında olumlu iyi niyetten kaynaklanmaktadır.

3.BÖLÜM: BAŞARI YOLUNDA NLP

NLP BAŞARI FORMÜLÜ

Başarı ve başarısızlık, her şey sizin elinizdedir, tek sorumluluk sizdedir. Bunu çok iyi anlayıp değerlendirdikten sonra başarısızlık diye bir şey olamaz. Başarısızlık yoksa, başarının yolu nerelerden geçer? NLP’nin bakış açısına göre başarı modellenebilir. Başarı belirli insanlara özgü bir yetenek olmadığına göre, başarıya giden yol nasıl bir yoldur? Bu 4 adımlık bir formül’dür.

İstediğin şeyin ne olduğunu belirle (S.M.A.R.T.)
Harekete geç
Attığın adımları kontrol et
Davranışlarında esneklik geliştir.

Nereye gideceğinizi bilirseniz, rotanızı daha kolay belirleyebilirsiniz. İstediğiniz şey, hedefiniz veya vizyonunuzdur.

S PECIFIC (ÖZEL)
M EASURABLE (ÖLÇÜLEBİLİR)
A CHIEVABLE (ULAŞILABİLİR)
R EALISTIC (GERÇEKÇİ)
T IMELY (TAM ZAMANINDA)

Vizyon, gelecekte ulaşmak istediğiniz fotoğraftır demiştik. Vizyon daha büyük bir gelecek, hedef ise büyük geleceğe giden yolda belirlenmiş basamaklardır. Bir vizyona ulaşmak için, kısa, orta, uzun vadeli hedefler belirleyebilirsiniz.

VİZYONUNUZU ANLAMAYA VE BELİRLEMEYE ÇALIŞIRKEN

A) İHTİYAÇLARINIZI ÇOK NET OLARAK AÇIKLAMALIDIR.

Ne istiyorum?
Neyi değiştirmek istiyorum?
İstediğim sonuç nedir?
Farklı yapmak istediğim şey nedir?
Aklımda bir sonuç var mı? Varsa nedir?

B) MEVCUT DURUMUNUZU ÇOK ÖNEMLİ ŞEKİLDE DEĞİŞTİRMENİZİ VE GELİŞTİRMENİZİ SAĞLAMALIDIR.

Şimdi neredeyim?
Değişiklik halinde nereye gideceğim?
Hangi değişiklik beni memnun edecek?
Hangi değişiklik istemediğim değişiklik olacak?

C) VİZYONUNUZ, ULAŞILABİLİR RÜYANIZ OLMALIDIR.

Vizyonuma ulaştığımda ne hissedeceğim?
Vizyonuma ulaşmak için ne yapmam gerekiyor?
Kendi başıma bunları becerebilecek miyim?
Önüme nasıl engeller çıkabilir?
Bu engellerle baş edebilir miyim?

D) HATIRLANABİLİR OLMALIDIR, EN FAZLA 25 KELİMEDEN OLUŞMALIDIR.

Vizyonum gerçekte istediğim şeyi ifade ediyor mu?
Yazdığım vizyonu her zaman söyleyebilir miyim?
Kullandığım ifadelerde olumlu cümleler var mı?

E) GELECEKTE KENDİNİZİ GÖRMEK İSTEDİĞİNİZ FOTOĞRAFI SİZE ÇOK NET OLARAK GÖSTEREBİLMELİDİR.

Elde ettiğim kazancı görebiliyor muyum?
Elde ettiğim kazanç beni tatmin edecek mi?

F) DEĞERLERİNİZLE UYUMLU OLMALIDIR.

Değerler, yaşantımızda kendimiz için belirlediğimiz ilkelerdir. Değerlerimizi belirlememiz, yaşamımızın amacını anlamamız, ilişkilerimizde tutarlı olmamız, kişisel vizyonumuza ulaşma yolunda bize yol gösterici olması yönünden çok önemlidir. Hayatınızın her alanı için farklı değerler geliştirebilirsiniz.

HEDEF BELİRLEME

Hedef ile hayalin farkı: hedeflerin gerçekçi temellere oturtulmasıdır.’’

HEDEFLERİNİZ TAM OLARAK TARİF EDİLDİ Mİ?

Hedefinizi olumlu bir şekilde anlatın.
Hedefinizi bağlamına yerleştirin.
Hedefinizi duyulara ait terimlerle anlatın.
Gerçekleştirdiğiniz hedefin sonuçlarını dürüstçe değerlendirin.
Çabalamaya değer faydalı bir hedef seçin.

HEDEFLERİNİZ BAŞKALARININ DAVRANIŞLARINA BAĞLI OLARAK MI GERÇEKLEŞECEK, YOKSA SİZ GİDİŞİ DENETLEYEBİLECEK MİSİNİZ?
HEDEFLERİNİZ BAŞKALARINI YARDIMI İLE Mİ GERÇEKLEŞECEK, YOKSA SİZ GİDİŞİ DENETLEYEBİLECEK MİSİNİZ?
HEDEFLERİNİZE ULAŞMAYA ÇALIŞIRKEN GEREKLİ OLANAKLARA SAHİP MİSİNİZ?
HEDEFLERİNİZE ULAŞTIĞINIZI NASIL FARK EDECEKSİNİZ?
HEDEFLERİNİZ GERÇEKÇİ Mİ?
HEDEFLERİNİZ NELERİ ETKİLİYOR?

* Şu 4 soruyu kontrol için sorabilirsiniz…..

Hedefim gerçekleşseydi ne olmazdı?
Hedefim gerçekleşseydi ne olurdu?
Hedefim gerçekleşmeseydi ne olmazdı?
Hedefim gerçekleşmeseydi ne olurdu?

* Hedefiniz neleri etkiliyor?

Bir hedefe ulaşmak için harcadığınız çaba ve zaman, sosyal ilişkilerinizi, ailenizle, arkadaşlarınızla, hobilerinizle ilgilenmenizi nasıl etkiliyor?
Bu ilişkileri ihmal etmenize neden olacak hedefe ulaştığınızda ilişkileriniz eski halini alabilecek mi?
Hedefe ulaşmanın verdiği mutluluk, başka mutluluklarınızı engelleyecek mi?
Hedeflerle ilişkilerinizi dengede tutmak için neler yapmanız gerekecek?

4.BÖLÜM: BAŞARIYI GETİREN DAVRANIŞLAR

‘’İnsanlar başarıya ulaşmak için gerekli kaynaklara sahiptir.’’

Eğer bir insanın yeteneği varsa ve onu kullanmayı öğrenmişse, düşünemeyeceği kadar başarılı olur ve çok insanın bilebileceği bir zafer ve tatmini yaşar. Yeter ki başarıya giden yolun nereden geçtiğini bilsinler. İşte başarı aşamaları:

BAŞARI PİRAMİDİ

BAŞARI

^
(SONUÇ ALMA)
(DAVRANIŞLARI KONTROL ETME)
(HAREKETE GEÇME)

^
EYLEM AŞAMASI

^
(PLAN YAPMA VE STRATEJİ BELİRLEME)
^
(AMAÇLARI BELİRLEME)
^
(KENDİNİ TANIMA)
^
HAZIRLIK AŞAMASI

* Başarının 2 aşaması Hazırlık ve Eylem’dir.

BAŞARILI İNSANIN 4 BOYUTU

İNANÇ: Başarıya giden yolun başlangıç noktası inançtır. Başarı yolu, inandıktan sonra; istediğimiz sonuçları bilmek, başarmak için harekete geçmek, başarıyı yakalayana kadar değişmek için gerekli esnekliği göstermekle sürer. İnancın gerçek anlamı; hayatımıza anlam kazandıran ve yönlendiren bir düşünce, yargı, hırs veya ilkedir. Başarmayı yeterince istiyorsanız ve çok çalışmaya hazırsanız, başarmamanız için hiçbir neden yok. Ön koşul yapabileceğinize inanmaktır.

İnancın kaynakları:

Çevre
Olaylar
Bilgi
Geçmiş sonuçlar
Zihinde canlandırma

BİLGİ: İnancın yanında neyi bildiğinizde önemlidir. Bilgilerin bazıları teoriye, bazıları pratiğe bağlıdır. Ancak başarılı insanlar, neleri bilmeleri gerektiğini araştırır ve öğrenirler. Tepkilerinizi ve dürtülerinizi anlamak için kendinizi tanımanız gerekir. Bu açılardan bilinçli olmak kendinizi veya içinde bulunduğunuz şartları değiştirebilme yeteneklerinizi güçlendirecektir.

BECERİ: Beceri, bilgi ve uygulamanın birleşmesi ile meydana gelir. Her beceri öğrenilebilir. Siz yeter ki kararlı olun. Beceri özellikle deneyimin ve yeteneğin bir sonucu olarak tanımlanır. Bir çok yetenek, değişik işler uygulanabilir ve çeşitli yönlerden gruplanabilir. Bu gruplar üç grup halindedir.

Beceri Grupları:

İnsanlarla
Bilgi ile
Nesnelerle çalışma şeklindedir.

KİŞİLİK: Gerek özel hayatınızda, gerek iş hayatında başarıyı ve mutluluğu belirleyen 2 faktör vardır.

Kişiliğiniz
Davranışlarınız

Duygularınızı ve davranışlarınızı değişik durumlarda gözlemleyin. Bunun amacı, değişik durumlarda nasıl düşündüğünüzü ve davrandığınızı öğrenmektir. Bu noktada kim olmak istediğiniz önemli değildir. Şu anda gerçekten kim olduğunuz önemlidir. Bir çok sayıda kişilik özelliği vardır.

YETİŞKİNLER NASIL ÖĞRENİR? (ANDROGOJİ)

Bilgiye nasıl ulaşabiliriz?

Biyolojik tanım
Toplumsal tanım
Yasal tanım
Psikolojik tanım

BECERİ:

Biyolojik anlamda üretken yaşa erişildiğinde yetişkin olunur. Bu anlamda sınır ergenlik çağıdır.

Toplumsal olarak tam zamanlı çalışan, eş, anne-baba, yurttaş, seçmen, benzeri rolleri yerine getirmeye başlandığı zamandan itibaren toplumsal anlamda yetişkin olunur.

Yasaların oy kullanılabileceğini, sürücü belgesi alınabileceğini ve benzeri yasal hakların elde edilebileceği yaş olarak belirlediği yaş yasal olarak yetişkin olunan yaştır.

Psikolojik olarak yaşamımızdan sorumlu olma, öz yönetimli olmaya ilişkin benlik kavramına eriştiğimiz zaman yetişkin oluruz. Bireyler kendilerini temelde öz yönetimli olarak algıladıkları noktada psikolojik anlamda yetişkin sayılırlar.

Psikolojik olarak yetişkin olan birey androgojinin öznesidir. İnsanın fiziksel büyümesine, biyolojik ve psikolojik değişimine bağlı olarak öğrenmesinde de değişiklik olacağından yola çıkılarak andragoji ortaya çıkmıştır.

Yetişkinler bazı konularda gençlerden farklılık gösterirler.

Bilme ihtiyacı: Birşeye başlamadan bilgi sahibi olmak isterler.
Kendi görüşü: Kendi yaşam ve kararlarından sorumlu olmayı, konuşmayı isterler.
Yaşam deneyimi: Nitelik ve nicelik olarak çocuklardan farklıdırlar.
Öğrenmeye hazır olma: Zorluklarla mücadele için kendilerine yardım ederler.
Öğrenmeye yönelim: İşleri kolaylaştırmak için kendilerini yönlendirirler.
Öğrenme motivasyonu: Yetişkinler, temelde motivasyonu iç güdüleri ile elde ederler.

(öz saygı ve iyi yaşam kalitesi)

YETİŞKİN BİLİMİ (ANDRAGOJİ) VARSAYIMLARI

Benlik kavramı: Yetişkinler kendi kararları ve kendi yaşamları için sorumlu olma biçiminde benlik algısına sahiptir. Yetişkinlerin öz yönetimli benlik kavramı geliştirmelerinin yetişkin eğitiminde sonuçları şunlardır:

Öğrenme ortamı
Gereksinmelerin tanımlanması
Planlama süreci
Öğrenme yaşantılarının yönetimi
Öğrenmenin değerlendirilmesi

Deneyimin rolü: Yetişkin birey, eğitim faaliyetlerine gençlerden hem daha büyük hem de daha farklı nitelikteki yaşantı birikimi ile gelir. Yaşantının nitelik ve niceliğindeki bu farklar yetişkin eğitimi için çeşitli sonuçlar ortaya koyar.

Bireysel farklılıklar

Katılım
Uygulamanın önemi

Öğrenmeye hazır olma: Yetişkinler, kendi gerçek yaşam durumları ile etkili olarak başa çıkabilmek için bilmeye ve yapabilmeye gereksinim duydukları şeyleri öğrenmeye hazır olurlar. Bunun kaynağı gelişim görevleridir. Bunlar, insan yaşamının özel dönemlerinde sahip olması gereken beceriler, yetenekler veya görevlerdir. Bunlar, zihinsel, duygusal veya toplumsal olabilirler. Yetişkinlerin öğrenmeye hazır oluşlarının eğitim için 2 önemli çıktısı vardır:

Öğrenme zamanlaması
Öğrencleri gruplama

Öğrenmeye yönelim: Çocukların ve gençlerin öğrenmeye yönelimi konu merkezlidir. Yetişkinlerin ise yaşam, sorun ve görev merkezlidir. Yetişkinler bir şey öğrenmenin görevlerini yerine getirmede, kendi yaşam durumlarında karşılaştıkları sorunlarla başa çıkmada kendilerine yardımcı olacağını algıladıkları ölçüde enerjilerini öğrenmeye verirler. Yetişkinler ile gençlerin ve çocukların öğrenmeye yönelimlerindeki farklılıkların eğitim için sonuçları şöyledir:

Yetişkin eğitimcilerinin yönelimi: Çocuk derece derece Yetişkin: temel kaygılar.
Öğretim programlarının düzenlenmesi: Konuya değil, sorun alanlarına yönelik.
Deneyim deseni: Pedagojik: konu ve içerik Andragojik: yarar ve çıkar ağırlıklı.

Güdülenme: Çocuklar, ödül, takdir gibi dışsal güdüleyicilere karşı yanıt verici iken; yetişkinler dışsal güdüleyiciler olan daha iyi iş, terfi, yüksek ücrete yanıt vermekle birlikte; özsaygı, yaşam kalitesi, yüksek iş doyumu gibi içsel güdüleyicilere de önem vermektedirler. Yetişkin öğrenmede başarı gösteremiyorsa bunun başka nedenleri vardır:

Önyargılar
Fizyolojik değişimler

ÖĞRENME DÖNGÜSÜ

BİLİNÇSİZ YETERSİZLİK (Bilmediğini bilmemektedir.)
BİLİNÇLİ YETERSİZLİK (Bilmediğini fark etmiştir.)
BİLİNÇLİ YETERLİLİK (Bilgiye ulaşmıştır.)
BİLİNÇSİZ YETERLİLİK (Bilgide ustalaşmıştır ve bilmektedir.)

(Bu kısım yetersizse 2.adımdan tekrar)

"Çağımız bilgi çağıdır, gelecek, bilgiye ulaşan ve onu kullananlarındır."

‘öğrenen insan’ yaşam boyu öğrenen insandır. Öğrencilik döneminde geliştireceğiniz öğrenme becerileri yaşamınız boyunca sadık bir dostunuz olarak yanınızda olacaktır. ‘Öğrenen insan’ 4 aşamada gerçekleşir:

Kendinizi tanıma
Zihinsel hazırlık
Fizyolojik hazırlık
Etkin öğrenme’dir.

Kendinizi tanıma:

Kişiliğiniz ve davranışlarınız
Becerileriniz
Bilginiz ve öğrenme tarzınız
Değerleriniz
Mesleki ilgi alanlarınız: Realist/Araştırmacı/Sanatsal/Sosyal/Girişimci/Geleneksel
Girişimci yönünüz

Zihinsel hazırlık: Unutmayın! İnsan inandığıdır. Yapabileceğinizi düşünüyorsanız, yapabilirsiniz. Zihninizi ‘’yapabilirim’’ diye etkileyin.

Fizyolojik hazırlık: Zihin ve fizyoloji birbirini etkiler. Beslenmenize dikkat edin, spor yapın.

Etkin öğrenme: Kendinizi tanıdıktan, zihinsel ve fizyolojik olarak hazırladıktan sonra daha kolay öğreneceksiniz. Bununla ilgili bazı pratik öneriler vardır.

ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN ETKİLERİ

ÖĞRENME YÖNTEMLERİ ORANLARI:

Okumak (%10)
Duymak (%20)
Görmek (%30)
Duymak ve görmek (%50)
Konuşmak (%70)
Konuşmak ve yapmak (%90)

ÖĞRENME TARZI PROFİLİ:

Aktivist (Deneyimci)
Düşünen (Analizci)
Teorisyen (Analitik)
Pragmatist (Uygulamacı)

ÖĞRENME TARZI

Öğrenmeyi öğrenmemiz gerekir.

Daha hızlı, kolay ve kalıcı öğrenmek için:

Neyi, niçin, nasıl yapmamız gerektiğini bilerek, yani bilinçli bir şekilde öğrenebilmek için
Dikkatinizi kendi kontrolümüze alıp, konsantre okumak için okurken hissettiklerimizi kendimiz kontrol edebilmek için
Bilgiyi beyne doğru yerleştirmek suretiyle unutmayı azaltıp, hafızayı güçlendirmek için
İç disiplin ve motivasyonu güçlendirmek, kendi kendini motive edebilmek için
Ders çalışma tekniğini geliştirmek, daha az zaman ve çaba harcayarak daha iyi sonuç alabilmek için
Okuma ve öğrenme hızınızı daha da artırabilmek için

Öğrenme için kullanacağınız bazı araç ve çevrelerin listesi:

Organize olmamış ya da çok iyi organize olmuş çevreler
Kendi hızınız
Birbirini izleyen küçük adımlar
Sakin bir çevrede yalnız çalışma
Gürültülü bir ortamda grup çalışması
Zihninizde resimler şekillendirme
Bir datayı dinlemek (cd, radyo, işitsel cihazlar)
Bir nesneye dokunmak
Bilgisayar tabanlı bilgi
Saha çalışması
Vaka çalışması (case study)
Dialog kurma
Rol oynama
Boş zamanlar
Simulasyon
İnteraktif multi medya
Günlük tutma
Kendi yazılı materyallerinizin kritik edilmesi
Video
Film
Oyun
Okunarak öğrenilen bir şey hakkında deney yapılması
Deneyi yapılan bir şey için sonradan bilgi toplama

DAVRANIŞIN GÜCÜ

Davranışlarımızı değerlendirirken, geliştirirken, hatalarımıza veya doğrularımıza karar verirken, davranışlarla ilgili özellikleri de bilmekte büyük yarar var.

Davranışlar doğuştan gelmez
Davranışlar, davranışları doğurur
Nasıl davranacağımıza kendimiz karar veririz
Seçtiğimiz davranış insanlarla ilişkilerimizi olumlu/olumsuz yönde etkiler
Davranışlar çok etkili bir silahtır

Davranışlarla ilgili olarak şu gerçeği aklınızdan çıkarmayın: Olumlu davranışı seçenler, hatalı davranan insanları olumlu çizgiye çekerler.

Sonuç olarak;

Kişilik özellklerinizi ve davranışlarınızı, bu bölümde belirtilen özelliklerden yararlanarak önce kendiniz belirleyin.

Daha sonra arkadaşlarınız ve dostlarınıza, bu bölümdeki özellikleri göstererek sizi nasıl tanımladıklarını öğrenin

Özel yaşamınızda ve iş yaşamında, yerine göre bütün özellikleri kullanmak gerekebilir. Ancak önemli olan, olumlu özellikleri bünyenizde daha çok barındırmak ve kullanmaktır. Ancak durumsal olarak olumsuz özellikler kullanılabilir.

A-Başarılı İnsan (Başarı sizinle başlar):

Olumlu düşünmeyi uygular
Başarısızlığın hakkından gelmeyi bilir
Görüş sahibidir
Hedefler belirler
Zaman yönetimini bilir
Stres ile başa çıkmanın yollarını bulur

B-Başarılı İnsan (Diğerleriyle sürer):

İlişkilere değer verir
İletişim becerilerini geliştirir
Güdülenmeye inanır
Liderlik gösterir

Başarılı insanların kişilik özellikleri:

Kaliteye önem veren
Zihinsel olarak gelişmiş
Yetenek repertuarı zengin
Hata ve yenilgiden ders alan
Genel kültür düzeyi yeterli
Çalışkan
Grup çalışmalarına uyumlu
Sağlığına özen gösteren
Aktif, sosyal faaliyete açık olan
Motive edici
Etkileyici, karizmatik
Söylediğiyle yaptığı uyumlu
Girişimci, eyleme geçebilen
Hislerini kelimelerle aktarabilen
Cesaretli, risk alabilen
Duygularına hakim
Amaçlarına adanabilen
Medeni cesaret sahibi
Amaca dönük yaşayabilen
Çözüm bulucu, uzlaştırıcı
Sistemli yaşayabilen
Duygusal enerjisi yüksek
Liderlik gösterebilen
Okumayı öğrenmeyi seven
Yardım etmeyi seven
Değişime açık, yenilikçi
Hatasını kabul eden
Esnek, hoşgörülü
Gelişime dönük yaşayabilen
Fizyolojik enerjisi yeterli
Kararlı, sebat sahibi
Başarıya önem veren
İyimser ve pozitif düşünebilen
Özgüven sahibi
Maddi manevi ihtiras sahibi
Kendine ve başkalarına saygılı
Dürüst ahlaklı
Olgun olan, tepkisel olmayan
Neşeli, gülümseyebilen
Uzun vadeli düşünebilen
Minnet, şükran duyan
Soyut düşünebilen
Zeki; zekaya önem veren
Fizik olarak gelişmiş
İnsanlara sevgi, ilgi gösterebilen
Davranış ve düşüncede tutarlı
Önceliklerini daima bilen
Kendi kendine yetebilen
Sorumluluk alan
Zamanı doğru kullanabilen
Organize, planlı yaşayan
İnsan psikolojisini bilen
İrade, iç disiplin sahibi olan
Aykırılık, orjinallik gösterebilen
Güzel ve etkileyici konuşabilen
Olayları basitleştirerek algılayan
Üzüntülere dayanabilen
Gerçekçi yalın algılama sahibi
Uyumlu olan
Yeni seçenek geliştirebilen
Çevresindekilere güven veren
Onuruna önem veren
Dikkatli, özenli, titiz
İdealist yaşayan
Pratik düşünebilen
Sürekli daha iyisini arayan
Mantıklı ve mantıkçı
Disiplinli
Faydaya dönük düşünen
Dengeli, duygusal ilişkiler kurabilen

Kötü arkadaşlar:

Kötümser olmak
Tembel olmak
Sürekli aykırı davranışlarda bulunmak
Pasif ve içe dönük olmak
Sistemsiz düşünmek
Günlük yaşamak
Sorumsuz olmak
Aşırı tedbirli olmak
Saygısızlık yapmak
Agresif ve uzlaşmaz olmak
Düşüncesiz davranmak
Uyumsuz olmak
Kararsız olmak
Aşırı tepkisel olmak, çelişkili durumlara girmek